فصل سوّم نظريه اسلام در مديريت منابع انسانى

بوده است كه با تدبير و به كارگيرى نيروى انسانى عظيمى خلق شده است. فرعون
حكومت مصر را اداره مى‏كرد و آن‏چنان جذبه و نفوذ داشت كه در برابر او سجده مى‏كردند. تمدن
مصر،كه از تمدن‏هاى بزرگ تاريخ است، ناشى از مديريت مقتدرانه و پر نفوذ فراعنه بوده
است. به شهادت تاريخ و قرآن، حكومت او بسيار پيش‏رفته و قدرت‏مند بوده است. عناصر
سياست‏مدارى چون هامان و مغزى اقتصادى چون قارون در تشكيلات او بوده‏اند؛ اما با وجود
اين، حكومت او رشيد نبوده است، گر چه خود او ادعاى رشد داشته است. قرآن علت عدم رشد
او را سه چيز مى‏داند:استضعاف انسان، استخفاف مردم و استعباد زيردستان:

1. استضعاف: (يستضعف طائفة منهم) ؛[1] يعنى طايفه‏اى از مردم را به ضعف كشيده بود.

2. استخفاف: (فاستخف قومه فاطاعوه) ؛[2] يعنى مردم را خوار مى‏كرد تا او را اطاعت كنند.
شخصيت آنان را منكوب مى‏كرد و سپس بر ايشان فرمان مى‏راند.

3. استعباد: (تلك نعمة تمنّ علىّ ان عبّدت بنى‏اسرائيل) ؛[3] يعنى آيا اين نعمتى است كه
بر من منت آن را مى‏نهى كه بنى‏اسرائيل را به بندگى گرفته‏اى؟

علت عدم رشد حكومت و مديريت فراعنه، عدم اعتنابه شخصيت انسان‏ها و برده دانستن
آنان و ايشان را از تعالى و تكامل باز داشتن است. در اين جا مى‏توان قواعدى را در باب
مديريت منابع انسانى، به دست آورد:

اول. آن كه صرف پيش‏رفت و افزايش توليد و اثربخشى سازمانى، علامت رشد نيست.

دوم. آن كه لازمه مديريت رشيد، توجه ويژه به ابعاد وجودى انسان‏هاى سازمانى است و
هرگونه بى‏توجهى به كرامت و شخصيت آنان ضدرشد است و مديريت و رهبرى نامطلوب را
نشان مى‏دهد.

سوم. آن كه مديريت رشيد، مديريتى است كه رشد مادى و معنوى انسان را همراه با
يكديگر ارائه كند و تأمين هر يك به تنهايى، نشانه رشد نيست.

اين خلاصه نظريه «رشد مديريت منابع انسانى»، برگرفته از آيات قرآن و ارزش‏هاى

(1). قصص،آيه 4.

(2). زخرف، آيه 54.

(3). شعراء،آيه 22.